‘Du lịch hạng sang’ ở đất nghèo Ninh Thuận


Là tỉnh nghèo, mới phát triển du lịch, song Ninh Thuận sẽ phát triển theo hướng du lịch hạng sang để tạo sự khác biệt

Lần đầu tiên, lễ hội văn hóa, thể thao và du lịch vùng đồng bào Chăm Ninh Thuận sẽ được tổ chức nhằm giới thiệu đến du khách trong nước và quốc tế bản sắc văn hóa đặc sắc của dân tộc Chăm, thu hút và phát triển du lịch của địa phương. Trong đời sống hiện đại, làm thế nào để phát triển du lịch nhưng không mất bản sắc văn hóa. Đó là vấn đề chúng tôi đã trao đổi với ông Phan Quốc Anh, Giám đốc Sở VHTTDL tỉnh Ninh Thuận.

Chú trọng bảo tồn văn hóa

+ Sự biến đổi của đời sống xã hội đã làm thay đổi gì đến văn hóa dân tộc Chăm ở địa phương, thưa ông?

– Người Chăm ở Ninh Thuận có trên 60 ngàn người (thống kê dân số năm 2009), chiếm 50% người Chăm trên cả nước. Đặc điểm là cư trú ở vùng thuần toàn bộ người Chăm. Người Chăm ở Ninh Thuận, nhờ sự định hướng và quản lý của Nhà nước, chúng tôi đã có trung tâm nghiên cứu văn hóa Chăm, có lẽ là trong các tỉnh thì chỉ có Ninh Thuận là có một trung tâm nghiên cứu văn hóa dân tộc, trong đó lưu giữ hàng ngàn thư tịch cổ người Chăm. Chúng tôi có đoàn nghệ thuật văn hóa Chăm, toàn người Chăm.

Người Chăm duy trì được lễ hội, tín ngưỡng rất tốt. Đây chính là môi trường để họ duy trì và bảo lưu văn hóa dân tộc, một sợi dây tín ngưỡng tâm linh kết nối họ với nhau, lễ hội của họ diễn ra rất bài bản, có sách vở đàng hoàng, có quy trình, có văn khấn, nghi thức hành lễ đầy đủ. Chính quan niệm đó lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc, về hình thức, trang phục dân tộc có thay đổi trong đời thường nhưng trong các lễ hội, lễ cúng thì không thay đổi. 

Ông Phan Quốc Anh: “Du lịch Ninh Thuận sẽ đi theo hướng dịch vụ hạng sang” (ảnh T. Lê)

+ Ninh Thuận nổi tiếng với các công trình văn hóa, các di sản văn hóa phi vật thể của cộng đồng dân tộc Chăm. Để phát triển du lịch di sản văn hóa, địa phương đã có những biện pháp bảo tồn văn hóa như thế nào, thưa ông?

– Việc bảo tồn di sản chúng tôi đã đặt ra từ những năm 1990- 1991. Cho đến hiện nay, công tác trùng tu các tháp Chăm tương đối ổn định và hoàn thiện. Do chủ trương đẩy mạnh phát triển du lịch, chúng tôi tiếp tục xây dựng những khu vực này thành những khu du lịch, để đón tiếp khách. Vì du khách tự phát đến khu vực đền tháp rất đông, đặc biệt là khách quốc tế.

Ngoài ra, bảo tồn văn hóa phi vật thể thì chúng ta biết, người Chăm có hơn 100 lễ hội diễn ra quanh năm, việc bảo tồn lễ hội rất quan trọng. Riêng chương trình nghiên cứu văn hóa Chăm, hiện nay chúng tôi thống kê được khoảng 17 ngàn bài viết, đầu sách nghiên cứu về văn hóa Chăm, các lĩnh vực như nhân học, diễn xướng nghệ thuật dân gian hay các lễ hội đều đã được sưu tầm, nghiên cứu, thậm chí làm kho tư liệu văn hóa của Bộ VHTTDL. Trong phần tư liệu văn hóa này, thể hiện đầy đủ các lễ hội người Chăm, trong đó các lễ hội lớn nhất như Kate, Charong…đều đã sưu tầm, nghiên cứu, quay phim, sau này nếu có mai một hoặc biến thái đi thì còn cái gốc để mình điều chỉnh.

Trang phục của người Chăm thì bản thân họ rất ý thức được việc giữ gìn bản sắc văn hóa của họ, đồng thời môi trường lễ hội chính là môi trường bảo tồn bản sắc lớn nhất vì liên quan đến tâm linh. Người ta cho rằng nếu làm sai tâm linh, tín ngưỡng thì sẽ bị thế này thế khác. Bản thân lễ hội Kate, khi nghiên cứu phục dựng lễ hội, Nhà nước không can thiệp, Nhà nước chỉ hỗ trợ. Toàn bộ là do các cà sư chức sắc làm, họ yêu cầu gì thì cơ quan quản lý chúng tôi hỗ trợ cái đó, làm sao để bảo tồn được bản sắc một cách tốt nhất, lâu nhất.

Chú trọng du lịch hạng sang

+ Những giá trị văn hóa của cộng đồng dân tộc Chăm sẽ được đưa vào phát triển du lịch ở địa phương ra sao, thưa ông?

– Chúng tôi xây dựng điểm đến du lịch, các làng nghề như Bàu Trúc, đang được Cục Di sản, Bộ VHTTDL đưa làng nghề Bàu Trúc, nghệ thuật làm gốm của người Chăm làm hồ sơ đệ trình UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới. Trách nhiệm chúng ta phải giữ, bảo tồn phương pháp cũ. Kể cả với dệt cũng vậy, giờ dệt bằng sợi nilon, trước đây chúng ta dệt bằng sợi thô. Giờ người nước ngoài, khách du lịch tìm mua sản phẩm dệt sợi thô không có.

Trong phát triển du lịch, xây dựng các làng nghề thành điểm đến về du lịch, có tour tuyến, liên kết với các công ty lữ hành đưa khách đến giới thiệu. Phải có hướng dẫn viên, thuyết minh, xưa nay chưa đến nơi đến chốn. Hiện chúng tôi đang làm đề án xây dựng tour tuyến, điểm đến làng nghề theo phương pháp homestay, các điểm dừng chân dịch vụ…

Nét độc đáo của bản sắc văn hóa dân tộc Chăm cũng là sản phẩm du lịch hấp dẫn của Ninh Thuận (ảnh T. Lê)

+ Là địa phương phát triển du lịch sau các tỉnh lân cận, điều gì sẽ là điểm nhấn của du lịch Ninh Thuận?

– Ninh Thuận là tỉnh đầu tiên mời tập đoàn Monitor (tập đoàn tư vấn đầu tư nước ngoài của Mỹ) làm quy hoạch chiến lược và đã được Thủ tướng phê duyệt đồng thời khen đây là quy hoạch tốt. Trong quy hoạch đó có 6 ngành kinh tế trụ cột của Ninh Thuận thì Du lịch đứng thứ 2 sau Năng lượng. Chứng tỏ các nhà quy hoạch nhìn thấy giá trị du lịch ở Ninh Thuận quá lớn: bãi biển đẹp, hoang sơ. Nếu chúng ta phá đi thì nó mất hấp dẫn ngay nên trong quy hoạch họ ghi rõ, bảo tồn vẻ hoang sơ sinh thái tự nhiên của biển, rừng Ninh Thuận.

Hiện chúng tôi đang xây dựng Resort Nam Núi Chúa 5 sao chuẩn quốc tế gồm 160 Bulgalow. Nhưng cái hay của ông đầu tư này là xây dựng trên đỉnh núi, không chặt một cây nào, giữ nguyên hiện trạng, làm các Bulgalow trên đá, làm hồ nước ngọt 1 ha, không những không chặt phá mà còn trồng thêm cây, những ngôi nhà hiện đại nằm núp dưới bóng cây, đây là tư duy rất chuyên nghiệp. Chúng tôi tính là Ninh Thuận đất ít, bờ biển có 105 km, nếu phát triển theo mô hình của một số nơi đã làm thì chúng tôi không cạnh tranh được mà phải theo hướng dịch vụ cao cấp. 

Cuối năm nay, chúng tôi phối hợp với các công ty lữ hành khai thác khách Nga. Hiện dự báo rất đông. Nên chúng tôi phải lo họ đi đâu, chơi gì, nghỉ dưỡng như thế nào, cách đón tiếp, thái độ của người dân có tốt không và đẩy mạnh các trò chơi trên biển. Ninh thuận có lướt ván dù, thuyền buồm trên biển rất thích hợp vì gió chuẩn, bãi biển cong rất đẹp…

Xin cám ơn ông về cuộc trò chuyện!

Dạ Minh (thực hiện)

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s